Chủ động tầm soát giúp phát hiện sớm nguy cơ ung thư

Theo Tổ chức Y tế thế giới (WHO), năm 2021 ước tính có khoảng 20 triệu người được chẩn đoán mắc bệnh ung thư và 10 triệu người tử vong. Số liệu mới nhất từ Tổ chức Ung thư toàn cầu (Globocan) 2020 cho thấy tỷ lệ mắc mới ung thư của Việt Nam đã tăng lên 9 bậc và tỉ lệ tử vong do ung thư đã tăng lên 6 bậc so với năm 2018. Đây chính là một thực trạng đáng báo động để chúng ta cần có phương pháp để giúp ngăn chặn và bảo vệ sức khỏe của chính mình. 

Block "8_banner-quang-cao-nk" not found

Để hiểu rõ hơn căn bệnh “tử thần” ung thư, tìm ra nguyên nhân và phương pháp ngăn chặn từ sớm. Hãy cùng theo dõi những giải đáp thắc mắc đến từ TS.BS CKII Lưu Văn Minh tại Bệnh viện Quốc tế DNA xoay quanh chủ đề: “Chủ động tầm soát giúp phát hiện sớm nguy cơ ung thư” ngay dưới đây. 

tro-chuyen-cung-bac-si-chu-dong-tam-soat-giup-phat-hien-som-nguy-co-ung-thu
TS.BS Lưu Văn Minh tư vấn – giải đáp về chủ đề: “Chủ động tầm soát giúp phát hiện sớm nguy cơ ung thư”

1. Trò chuyện cùng bác sĩ

Dạ thưa Bác sĩ, đầu tiên thì Bác sĩ có thể giải thích rõ hơn về bệnh ung thư là gì không ạ?

TS.BS CKII Lưu Văn Minh:

Ung thư là một nhóm bệnh do sự tăng sinh bất thường của tế bào, tạo thành khối u, từ đó nó có khả năng lan qua các mô lân cận. Cuối cùng tế bào ung thư đi theo dòng máu chạy lên cơ quan khác gọi là di căn. Như vậy bệnh ung thư có 3 đặc tính cực kỳ nguy hiểm. Thứ nhất là phát triển thành khối u, thứ 2 là xâm lấn tại chỗ và thứ 3 là di căn xa. 

Tại Việt Nam hiện nay có những loại ung thư nào dễ dẫn đến tử vong nhất ạ?

TS.BS CKII Lưu Văn Minh:

Theo thống kê mới nhất từ Tổ chức ung thư toàn cầu (Globocan) số ca ung thư tại Việt Nam năm 2020 là 180.000 ca, số ca tử vong chiếm đến 120.000 ca. Theo đó tỉ lệ mắc ung thư mới của Việt Nam đã tăng lên 9 bậc xếp thứ 90/185 quốc gia, và tỉ lệ tử vong do ung thư tăng 6 bậc xếp 50/185 so với năm 2018. 

Đối với nam giới, những bệnh ung thư thường gặp nhất bao gồm ung thư gan, ung thư phổi, ung thư dạ dày, ung thư đại trực tràng, tuyến tiền liệt. Đối với nữ giới loại ung thư hay gặp hàng đầu với tỷ lệ tử vong cao là ung thư vú, tiếp đó là ung thư phổi, ung thư gan, ung thư dạ dày, ung thư đại trực tràng.  

Bác sĩ có thể cho biết là nguyên nhân vì sao gây nên bệnh ung thư không ạ? 

TS.BS CKII Lưu Văn Minh:

Nguyên nhân dẫn đến ung thư được phân thành những nhóm sau:

– Nguyên nhân vật lý: do các yếu tố vật lý như ánh nắng mặt trời. Chẳng hạn như người Tây Âu định cư ở Úc cách đây 1-2 thế kỷ, trước đó họ sở hữu làn da trắng, không có sắc tố nhưng khi đến Úc (vị trí địa lý có yếu tố tia tử ngoại từ ánh sáng mặt trời nhiều) dẫn đến  những người Tây Âu này dễ bị ung thư da. Và bản thân người dân Úc sinh sống trên đất nước của họ cũng dễ dàng mắc loại ung thư này. Hay những trường hợp người ở vùng có phóng xạ nhiều thì dễ bị ung thư tuyến giáp.

– Nguyên nhân hóa học: Những hóa chất được ghi nhận đến từ việc ăn uống, dung nạp thực phẩm hằng ngày, uống thuốc tích tụ trong thời gian dài có thể dẫn đến bệnh ung thư. Chẳng hạn quá trình làm ra món ăn được nhiều người yêu thích (cá muối), lúc bảo quản có sản sinh ra chất nitrosamine (chất này gây ra ung thư bao tử), hoặc trong ngũ cốc (lúa gạo, đậu) bảo quản lâu sẽ lên mốc, lúc này có một độc chất có tên aphlatoxin nếu nạp vào cơ thể lâu ngày sẽ gây ra ung thư gan. 

– Nguyên nhân nhiễm khuẩn, virus: Chẳng hạn như nhiễm khuẩn Epstein-Barr (EBV) gây ung thư vòm hầu, nhiễm khuẩn HPV gây ung thư phụ khoa và vùng miệng, cổ, hay nhiễm khuẩn HPV, HCV gây ung thư gan,… 

Những đối tượng nào dễ mắc phải căn bệnh ung thư này nhất thưa Bác sĩ?

TS.BS CKII Lưu Văn Minh:

Trước đây khi nhắc đến ung thư, mọi người thường nghĩ chỉ những người cao tuổi mới có nguy cơ mắc phải. Tuy nhiên theo số liệu thống kê được cập nhật gần đây thì đối tượng trẻ tuổi cũng có nguy cơ mắc ung thư, và ung thư có thể xảy ra ở bất cứ lứa tuổi nào, thậm chí là ở trẻ sơ sinh.

Theo như Bác sĩ chia sẻ bất kì ai cũng có khả năng mắc ung thư, vậy ở trẻ em thì sao ạ? 

TS.BS CKII Lưu Văn Minh:

Một sự thật đáng buồn là trẻ em vẫn có nguy cơ mắc bệnh ung thư. Có cả trường hợp em bé mới 6 tháng tuổi đã mắc ung thư rồi. Chúng tôi là những người làm trong ngành Y, ngành ung bướu đã tiếp xúc với rất nhiều trường hợp đau lòng. Và một tình huống để các bạn có thể hình dung: Nhiều bậc phụ huynh tối ru con ngủ thấy mắt con sáng (tựa như mắt mèo trong đêm), điều này có thể bố mẹ chủ quan nghĩ bình thường hoặc do chưa trang bị đủ kiến thức để nhận ra nhưng đây là dấu hiệu đầu tiên của căn bệnh ung thư nguy hiểm có tên là ung thư nguyên bào võng mạc. 

Hay nhiều bố mẹ thấy con có dấu hiệu như bị sốt thông thường, đưa đi thăm khám bác sĩ nhưng sau khi xét nghiệm máu, làm huyết đồ mới nhận ra con mình bị ung thư bạch cầu. Đây là những tín hiệu chúng ta cần cảnh giác, không nên chủ quan, cần trang bị đủ kiến thức để phòng ngừa vì bất cứ độ tuổi nào cũng có nguy cơ mắc ung thư.

Nguyên nhân gây ung thư ở trẻ sơ sinh là do đâu thưa Bác sĩ?

TS.BS CKII Lưu Văn Minh:

Nói đến nguyên nhân ung thư, hiện nay có những nguyên nhân có thể xác định rõ ràng nhưng cũng nhiều nguyên nhân đang đợi để được xác minh. Nguyên nhân xác định rõ ràng liên quan đến sự sai lệch về gen, khiếm khuyết về mặt di truyền. Và có những nguyên nhân khoa học đang tiếp tục nghiên cứu để chứng minh. 

Các giai đoạn của ung thư sẽ được thể hiện như thế nào? Và nếu phát hiện sớm thì có thể điều trị sớm và trả lại sự khỏe mạnh cho người bệnh được hay không?

TS.BS CKII Lưu Văn Minh:

Giai đoạn ung thư có thể tùy thuộc vào từng cơ quan nhưng nhìn chung các loại ung thư thường trải qua 4 giai đoạn. Nếu ung thư nằm trong giai đoạn 1 và giai đoạn 2 chúng ta có thể an tâm phần nào vì có khả năng chữa trị hiệu quả cao hơn khi bệnh tiến triển đến giai đoạn 3 và 4. 

Và một giai đoạn nữa mà chúng ta cần chú ý đó chính là giai đoạn tiền ung thư. Mục đích của chúng ta là tầm soát cố gắng tìm ra giai đoạn này để điều trị bệnh hiệu quả nhất, điều trị càng sớm thì khả năng khỏi bệnh càng cao. Bởi trong công tác phòng chống ung thư cũng có 4 giai đoạn: Thứ nhất là phòng ngừa ung thư (chẳng hạn như phòng ngừa viêm gan, nhiễm HPV bằng cách tiêm vắc xin). Thứ 2 là tầm soát ung thư.  Thứ 3 là điều trị có hiệu quả. Thứ 4 là chăm sóc. Ở những giai đoạn nào chúng ta đều có những giải pháp, tuy nhiên ở giai đoạn càng muộn, đôi khi các giải pháp mang lại kết quả không như mong đợi.

Như vậy việc phát hiện sớm ở giai đoạn tiền ung thư có thể giúp chúng ta có hướng điều trị kịp thời và ngăn chặn được biến chứng một cách hiệu quả nhất. Và việc tầm soát là vô cùng cần thiết, vậy bác sĩ có thể chia sẻ rõ hơn về phương pháp này được không ạ?

TS.BS CKII Lưu Văn Minh:

Tầm soát theo tiêu chí của Tổ chức Y tế thế giới cần đáp ứng ít nhất 4 tiêu chuẩn: Thứ nhất là căn bệnh đó phải phổ biến (riêng về ung thư), thứ 2 phương pháp tầm soát đó phải dễ thực hiện, thứ 3 phương pháp tầm soát đó có chi phí hợp lý, và cuối cùng là phương pháp đó không xâm lấn (không gây hại gì cho người tầm soát). Tuy nhiên ngày nay, tầm soát để đáp ứng hết 4 tiêu chí này rất khó. Chúng ta có thể hiểu tầm soát với hàm nghĩa là phát hiện sớm bệnh, tìm bệnh ở giai đoạn chưa có triệu chứng lâm sàng (tiền ung thư) để điều trị hiệu quả nhất. 

Chằng hạn, ung thư cổ tử cung là căn bệnh hàng đầu của phụ nữ Việt Nam (cách đây 10 năm), nhưng nhờ quá trình tầm soát phát hiện sớm cũng như phòng ngừa mà hiện nay, trên bảng xếp hạng thế giới, ung thư cổ tử cung giảm xuống ở vị trí thứ 10. Đây không phải là lẽ tự nhiên mà do quá trình tầm soát và phát hiện sớm bệnh để điều trị sớm.

Việc tầm soát và phát hiện sớm ung thư đòi hỏi rất nhiều tiêu chuẩn. Thứ nhất là trang thiết bị hiện đại, thứ hai là đội ngũ bác sĩ nhiều kinh nghiệm

Tại Bệnh viện Quốc tế DNA, chúng tôi sở hữu hệ thống trang thiết bị hiện đại bậc nhất Việt Nam phục vụ công tác xét nghiệm sinh hóa (xét nghiệm máu, nước tiểu, chức năng tuyến nội tiết, dấu ấn ung thư, chức năng gan, thận,…), chẩn đoán hình ảnh (siêu âm, siêu âm màu, chụp CT, MRI, chụp nhũ ảnh,..) và một số công tác khác nữa như nội soi dạ dày, nội soi đại tràng,…

Đội ngũ bác sĩ tại DNA có chuyên môn cao, nhiều năm kinh nghiệm. Bên cạnh đó, chúng tôi còn liên kết với những trung tâm chuyên khoa về ung bướu của thành phố để trao đổi và hội chẩn khi cần thiết. Đặc biệt, DNA còn trực tiếp hội chẩn với các chuyên gia Nhật Bản hàng đầu thế giới mang lại chẩn đoán chính xác, toàn diện nhất cho khách hàng.

2. Giải đáp thắc mắc 

Câu hỏi 1 – Anh Dũng (Quận 1, HCM)

Chào bác sĩ, tôi muốn hỏi việc tầm soát ung thư dành cho những đối tượng nào? 

TS.BS CKII Lưu Văn Minh:

Đối tượng nào cũng cần tầm soát sức khỏe để phát hiện sớm bệnh tật, ung thư, đặc biệt là phụ nữ (nhất là phụ nữ từ 40 trở đi). Bên cạnh kiểm tra sức khỏe tổng quát thì chị em nên tầm soát thêm về bệnh phụ khoa, tầm soát ung thư vú. Đây là hai loại bệnh gây nên gánh nặng cho sức khỏe của phụ nữ. 

Đối tượng thứ 2 là nam giới, những người trụ cột của gia đình nên đi tầm soát sớm để phát hiện ung thư phổi, ung thư gan, ung thư đại trực tràng và đặc biệt nam giới trên 40 tuổi nên tầm soát ung thư tiền liệt tuyến.

Câu hỏi 2 – Chị Ngọc (Dồng Nai)

Chào bác sĩ, mẹ của tôi có tiền sử ung thư vú. Năm nay tôi 30 tuổi, tôi có nên đi tầm soát ung thư vú hay không?

TS.BS CKII Lưu Văn Minh:

Bất kì phụ nữ nào cũng nên tầm soát ung thư vú – căn bệnh ung thư đứng đầu thế giới gây nên gánh nặng cho sức khỏe phụ nữ. Nếu trong gia đình có mẹ, dì, cô bị ung thư vú thì người con, người cháu có thể không mắc ung thư vú, nhưng khả năng yếu tố gây ra ung thư vú cao hơn người bình thường nhiều lần. Vì thế chị Ngọc có thể đi chụp nhũ ảnh, đến các bệnh viện chuyên khoa có đủ điều kiện tầm soát ung thư mỗi năm ít nhất một lần để yên tâm. 

Câu hỏi 3 – Chị Thư (Bình Dương)

Tôi có sức khỏe bình thường, hiện tại không thấy có dấu hiệu bệnh gì cả. Vậy theo bác sĩ, khi nào tôi nên bắt đầu đi tầm soát ung thư?

TS.BS CKII Lưu Văn Minh:

Mục đích của chúng ta đi tầm soát ung thư là phát hiện bệnh sớm khi chưa có biểu hiện lâm sàng (giai đoạn tiền ung thư), để bảo vệ sức khỏe bản thân. Vì thế, mỗi năm ít nhất một lần (nếu có điều kiện thì 6 tháng 1 lần) ở độ tuổi từ 30 tuổi trở lên nên đi tầm soát ung thư chị Thư nhé.

Câu 4 – Anh Tuấn (Quận 1, HCM)

Chào bác sĩ, tôi kinh doanh quán ăn nên khá bận. Bác sĩ có thể cho tôi biết tầm soát tại DNA có mất quá nhiều thời gian không vậy bác sĩ? 

TS.BS CKII Lưu Văn Minh:

Tầm soát ung thư trong điều kiện thông thường sẽ mất rất nhiều thời gian, đối với những người bận rộn, kinh doanh, không sắp xếp được nhiều thời gian thì sẽ rất bất tiện. Tuy nhiên tại Bệnh viện Quốc tế DNA, chúng tôi chú trọng không chỉ giúp khách hàng thực hiện đầy đủ các gói tầm soát sức khỏe cần thiết bằng thiết bị hiện đại nhất, với các chuyên gia kinh nghiệm nhất, mà còn sắp xếp thời gian nhanh nhất có thể. Thông thường, tất cả các xét nghiệm sẽ được sắp xếp trong một buổi sáng. Kết quả trả trong buổi chiều, bác sĩ sẽ giải thích và tư vấn tình trạng nào bất thường cần điều trị, tình trạng nào bình thường cho bệnh nhân yên tâm.

Chủ động quan tâm đến sức khoẻ của chính mình và người thân nhiều hơn bằng việc tầm soát sức khỏe định kỳ là việc làm  hết sức cần thiết và quan trọng. Hy vọng rằng, với những chia sẻ trên đây của TS.BS Lưu Văn Minh sẽ giúp chúng ta hiểu được tầm quan trọng của tầm soát sức khỏe để chủ động tầm soát từ sớm, vì nó giúp chúng ta “đón đầu” được bệnh tật và sẽ chủ động được cuộc sống của chính mình! 

Thứ 5 hằng tuần, kính mời quý bạn đọc theo dõi chương trình TƯ VẤN TRỰC TUYẾN – TRÒ CHUYỆN CÙNG BÁC SĨ trên fanpage Bệnh Viện Quốc Tế DNA để được lắng nghe các giải đáp và tư vấn tận tình của các chuyên gia, bác sĩ giàu kinh nghiệm tại Bệnh Viện Quốc Tế DNA. 

Xem chi tiết các giải đáp của TS.BS CKII Lưu Văn Minh về chủ đề: “Chủ động tầm soát giúp phát hiện sớm nguy cơ ung thưngay video dưới đây:

Xem thêm:

– Tập 1 của chương trình Trò chuyện cùng TS.BS CKII Lưu Văn Minh về chủ đề: Bệnh máu nhiễm mỡ: Những biến chứng nguy hiểm và cách phòng ngừa

– Tập 2 của chương trình Trò chuyện cùng Bác sĩ Nguyễn Tôn Ngọc Huỳnh về chủ đề: Hoại tử chỏm xương đùi – Những biến chứng nguy hiểm và cách điều trị an toàn

Nếu bạn có bất kỳ câu hỏi nào cần được giải đáp vui lòng inbox trực tiếp trên Fanpage hoặc gọi đến Hotline 1900 2840

Thông tin liên hệ

Bệnh Viện Quốc Tế DNA
Hotline: 1900 2840
Facebook: facebook.com/benhvienquoctedna
Email: info@benhvienquoctedna.vn
Địa chỉ: 1015 Trần Hưng Đạo, Phường 5, Quận 5, TP.HCM

CÓ THỂ BẠN QUAN TÂM
Tắt Quảng Cáo [X]