Trang chủ / Chống lão hóa

Mối liên hệ nào giữa gene và thời kỳ mãn kinh

Một nghiên cứu trên khoảng 70,000 phụ nữ ở nhiều quốc gia khác nhau phát hiện 40 vị trí trên hệ gene người tham gia kiểm soát các vấn đề khi phụ nữ bước vào thời kỳ mãn kinh. Đại học Cambridge và Đại học Exeter xác định 2/3 các vị trí này là các gene hoạt động với chức năng bảo vệ DNA, chỉnh sửa các tổn thương nhỏ có thể tích tụ dần theo năm tháng. Đặc biệt, các tế bào nang trứng trong buồng trứng có khả năng chỉnh sửa các tổn thương trên DNA hiệu quả hơn có thể sống lâu hơn các tế bào khác. Phụ nữ hút thuốc có thể bước vào giai đoạn mãn kinh sớm hơn 1-2 năm so với người không hút thuốc, do các tổn thương trên DNA gây ra bởi các hóa chất độc hại trong khói thuốc. Các tế bào có cơ chế để phát hiện và chỉnh sửa các tổn thương này nhưng khi tổn thương tích tụ quá nhiều, tế bào sẽ chết đi.

 

Ngoài ra, đây là nghiên cứu đầu tiên cho thấy bằng chứng di truyền về việc mãn kinh sớm làm giảm nguy cơ ung thư vú, khả năng do giảm phơi nhiễm với estrogen, trung bình mãn kinh xảy ra chậm 1 năm làm tăng nguy cơ phát triển ung thư vú lên 6%. 

Nghiên cứu chỉ ra vài trăm gene góp phần vào thời gian xảy ra mãn kinh, đặc biệt các gene chỉnh sửa DNA có ảnh hưởng quan trọng lên độ tuổi mãn kinh, do tác động của chúng lên tốc độ trứng mất đi ở phụ nữ. Nghiên cứu này mở ra những hiểu biết mới và là tiền đề để phát hiện cơ chế và tìm kiếm phương pháp điều trị cho các tình trạng liên quan như vô sinh, nguy cơ loãng xương và bệnh tim mạch.

Cơn bốc hỏa là một sự kiện quan trọng trong giai đoạn mãn kinh. Dù vậy, tần suất xảy ra và mức độ nặng nhẹ của cơn bốc hỏa rất khác nhau ở tất cả phụ nữ. Một nghiên cứu mới được đăng trên tạp chí Menopause của Hiệp hội Mãn kinh Hoa Kỳ phát hiện một số yếu tố di truyền ảnh hưởng đến chu trình sinh sản trong cuộc đời một người phụ nữ cũng góp phần dự đoán các cơn bốc hỏa khó chịu.

Mặc dù đã có rất nhiều nghiên cứu về vấn đề này, câu hỏi vì sao một số phụ nữ bị ảnh hưởng rất nhiều bởi các cơn bốc hỏa và đổ mồ hôi đêm hơn một số phụ nữ khác trong giai đoạn mãn kinh vẫn còn chưa có đáp án đầy đủ. Gene và di truyền là một trong số các nguyên nhân, số liệu thống kê đã cho thấy, phụ nữ gốc Phi gặp phải nhiều vấn đề với bốc hỏa hơn phụ nữ gốc Âu Mỹ, trong khi phụ nữ Trung Quốc và Nhật Bản ít gặp các triệu chứng rắc rối nhất. Các nhà nghiên cứu cũng tìm hiểu vì sao một số phụ nữ trải qua cơn bốc hỏa rất sớm trong suốt giai đoạn mãn kinh nhưng một số khác lại có các cơn bốc hỏa với tần suất cao hơn ở giai đoạn hậu mãn kinh. Và còn có cả những đối tượng trải qua các cơn bốc hỏa trong suốt hơn 10 năm.

Nghiên cứu mới đây bao gồm 1,200 phụ nữ tham gia với nhiều sắc tộc khác nhau, từ đó các nhà khoa học đã kết luận rằng các yếu tố di truyền quyết định sự lão hóa của hệ sinh sản cũng đồng thời có mối liên hệ với cơn bốc hỏa, và do đó, gene và di truyền giữ một vai trò trong dự đoán mức độ trầm trọng và tần suất cơn bốc hỏa.

Các yếu tố khác ảnh hưởng tới sự lão hóa của hệ sinh sản và có khả năng ảnh hưởng tới cơn bốc hỏa gồm có độ tuổi bắt đầu có kinh nguyệt và độ tuổi bước vào thời kỳ mãn kinh. Một số nghiên cứu khác cũng chỉ ra mối liên hệ giữa chỉ số khối cơ thể (BMI) và tần suất, mức độ nghiêm trọng của cơn bốc hỏa, tuy nhiên yếu tố này khá phức tạp và phụ thuộc nhiều vào từng giai đoạn. Nồng độ estrogen thấp cũng liên quan tới sự xuất hiện và tần suất gặp phải triệu chứng bốc hỏa. 

Kết quả từ nghiên cứu này cung cấp thêm cơ sở để tầm soát các triệu chứng vận mạch của giai đoạn mãn kinh và có thể là một đích đến tiềm năng để nghiên cứu thuốc điều trị cơn bốc hỏa.

Trước đó, một nghiên cứu của trường Đại học Y khoa Washington ở St.Louis đã giải mã chức năng của một gene mới liên quan tới khả năng sinh sản. Khi không có gene này ở ruồi giấm, giun tròn, cá ngựa và chuột, các mô hình động vật này bị mất khả năng sinh sản sớm một cách bất thường nhưng vẫn khỏe mạnh. Phân tích dữ liệu di truyền ở người, các nhà khoa học đã phát hiện mối liên hệ giữa đột biến ở gene này và sự mãn kinh sớm. Gene này ở người có tên là nuclear envelope membrane protein 1 (NEMP1) – vẫn chưa có nhiều nghiên cứu trên gene mới này.

Ở cả giống đực và giống cái, tuy có một số khác biệt trên các loài khác nhau, khi thiếu hụt gene này đều có vấn đề về sinh sản. Các dạng đột biến khác nhau của gene này liên quan đến mãn kinh sớm, khi nghiên cứu trên chuột, buồng trứng chuột mất đi một lượng tế bào trứng, các tế bào này liên quan đến sự sinh sản trong cả cuộc đời của chuột. Do đó, đột biến trên gene này ở phụ nữ gây ra tình trạng mãn kinh sớm, do bị mất đi một lượng trứng nhất định.

CÓ THỂ BẠN QUAN TÂM